ถอดเทปและบทวิเคราะห์ทางการเมืองเชิงลึก
กรณีหมากเกมรุกนิรโทษกรรมของนายทักษิณ ชินวัตร และดีลพลิกขั้วรัฐบาล
อ้างอิง: รายการคนดังนั่งเคลียร์ (15 ตุลาคม 2569)
ผู้ดำเนินรายการ: เมย์ ชนิตร์นันทน์
แขกรับเชิญ: เสธ.แมว (พล.โท ภราดร พัฒนถาบุตร) & จตุพร พรหมพันธุ์
ส่วนที่ 1: สรุปสาระสำคัญจากการถอดเทป (Key Takeaways)
• จังหวะเวลาและการชิงพื้นที่: นายทักษิณ ชินวัตร มอบหมายให้ทนายความเข้ายื่นคำร้องต่อคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข เพื่อขอวินิจฉัยสิทธินิรโทษกรรมในวันที่ 8 ตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่พรรคฝ่ายค้านยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลอย่างมีนัยยะสำคัญ
• เงื่อนไขและข้อจำกัดของ พ.ร.บ. สันติสุข 2569: กฎหมายนี้มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2569 มีข้อกำหนดชัดเจนว่าไม่ให้การนิรโทษกรรมแก่คดี 3 ประเภท คือ คดีทุจริต, คดีมาตรา 112, และคดีฆ่าคนตาย ซึ่งคดีตามมาตรา 157 ที่นายทักษิณได้รับโทษทั้ง 4 คดีนั้น ไม่ได้ระบุไว้ในบัญชีแนบท้ายตั้งแต่ต้น
• ผลประโยชน์และมูลค่าทรัพย์สินซ่อนเร้น: หากกระบวนการนิรโทษกรรมนี้ผ่านการอนุมัติ เงินจำนวน 46,000 ล้านบาทที่ตกเป็นของแผ่นดินไปแล้วจะไม่ได้รับคืน แต่ผลพวงทางกฎหมายจะส่งผลให้คดีทับซ้อนที่กำลังสู้กันอยู่ในศาลภาษีมูลค่ากว่า 17,600 ล้านบาท (จากคดีหุ้นชินคอร์ป) นายทักษิณจะไม่ต้องจ่ายโดยปริยาย
• ไทม์ไลน์และกระบวนการกลั่นกรอง: เรื่องยังอยู่ระหว่างขั้นตอนการพิจารณาของอนุกรรมการกลั่นกรองที่มีปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นประธาน โดยกฎหมายมีกรอบระยะเวลาดำเนินงาน 180 วัน และสามารถต่ออายุได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 90 วัน รวมสูงสุด 360 วัน
• สถิติการวางมือทางการเมือง: ภายในรายการมีการเปิดเผยข้อมูลสถิติการประกาศวางมือทางการเมืองของนายทักษิณตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันรวมทั้งสิ้น 12 ครั้ง ซึ่งผลสำรวจผู้ชม (โพล YouTube ช่อง 8) ระบุว่าร้อยละ 85-88 ไม่เชื่อว่าจะวางมือจริง
ส่วนที่ 2: บทวิเคราะห์เจาะลึกใน 3 ประเด็นหลัก
ประเด็นที่ 2.1: ทฤษฎี 'ต้นไม้พิษ ผลไม้พิษ' และการสู้คดีมาตรา 157
ทีมกฎหมายของนายทักษิณนำโดยทนายวิญญัติ ชาติมนตรี พยายามใช้ตรรกะทางกฎหมาย Fruit of the Poisonous Tree (ต้นไม้พิษ ย่อมนำมาซึ่งผลไม้พิษ) มาอ้างอิงว่า จุดเริ่มต้นของทั้ง 4 คดี (หวยบนดิน, Exim Bank, หุ้นชินคอร์ปแปลงสัมปทาน, และที่ดินรัชดา) ล้วนสืบเนื่องมาจากโครงสร้าง คปค. และ คมช. ที่ทำรัฐประหารปี 2549 ซึ่งเป็นต้นไม้ที่เป็นพิษ การดำเนินคดีทางอาญาหลังจากนั้นจึงถือเป็น ผลไม้พิษที่มีมูลเหตุจูงใจทางการเมืองแฝงอยู่ จึงควรนำมาพิจารณาตามเจตนารมณ์เรื่องความสมานฉันท์ของ พ.ร.บ. สร้างเสริมสังคมสันติสุข
อย่างไรก็ดี คุณจตุพร พรหมพันธุ์ ได้ให้ข้อโต้แย้งที่รุนแรงว่า หมากเกมนี้ผ่านยากและสร้างความย้อนแย้งระลอกใหญ่ เนื่องจากในบรมราชโองการพระราชทานอภัยลดโทษครั้งก่อน นายทักษิณได้สลักข้อความ 'ยอมรับการกระทำความผิด สำนึกในความผิด และยอมรับคำพิพากษา' ไปอย่างเป็นทางการแล้ว การกลับมาอ้างเรื่องโครงสร้างอยุติธรรมจากรัฐประหารในภายหลังจึงขัดแย้งกับหลักการเดิมอย่างสิ้นเชิง และหากคณะกรรมการชุดใหญ่ยินยอมพรีชีพตีความกฎหมายในทางกว้างเพื่อช่วยเหลือคดีมาตรา 157 นี้ จะส่งผลให้เกิดบรรทัดฐานใหม่ที่ทำให้ นักการเมืองคนอื่นๆ ในอดีต อาทิ คุณวัฒนา เมืองสุข, นายแพทย์สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี, หรือคุณบุญทรง เตริยาภิรมย์ สามารถยื่นเรื่องใช้สิทธิ์ตามรอย อันจะนำไปสู่วิกฤตการณ์ศรัทธานอกสภาเสมือน 'กฎหมายสุดซอย ภาค 2' ที่ทำให้รัฐบาลพังพินาศได้
ประเด็นที่ 2.2: บทบาทพรรคกล้าธรรม (สีเขียว) และการเดินหมากของ 'ผู้กองธรรมนัส'
ในหมากเกมรุกนี้ พรรคกล้าธรรม (กลุ่มสีเขียว) ภายใต้การนำเชิงยุทธศาสตร์ของผู้กองธรรมนัส พรหมเผ่า ถูกวิเคราะห์ว่าเป็นตัวแปรเปลี่ยนเกม (Game Changer) ที่พร้อมหักขั้วอำนาจเดิม เสธ.แมว และคุณจตุพร เปิดเผยพิกัดความสัมพันธ์ว่า แท้จริงแล้วดิวลึกซึ้งระหว่างนายทักษิณและผู้กองธรรมนัส นั้นเหนียวแน่นกว่าฝั่งสีน้ำเงิน (พรรคภูมิใจไทย) เนื่องจากในอดีตเคยสังกัดพรรคไทยรักไทยและเพื่อไทย เป็น ส.ส. บัญชีรายชื่อรุ่นเดียวกันมาก่อน การแยกขั้วทางการเมืองในอดีตเป็นเพียงไฟต์บังคับทางการเมืองจาก 'สัญญาณพิเศษ' ของรัฐพันลึก ไม่ใช่เนื้อแท้ของความสัมพันธ์
กลยุทธ์ที่กำลังดำเนินอยู่คือ 'การละลายสีเขียวเข้าสู่ขั้วแดง' โดยให้พรรคกล้าธรรมซึ่งมีแต้มในมือ 58 เสียง เข้ามาควบรวมทำข้อตกลงลับ (Monaco Deal) สลายตัวตนพรรคทหารเดิมเพื่อไปเติมแต้มให้พรรคเพื่อไทยที่มีอยู่ 74 เสียง ทะยานขึ้นเป็นพรรคแกนนำอันดับหนึ่งที่มีแต้มสูงถึง 132 เสียง โดยสิ่งแลกเปลี่ยนทางการเมืองที่นายทักษิณหยิบยื่นให้ไม่ใช่ตำแหน่งรัฐมนตรีทั่วไป แต่เป็น 'ของหนัก' ระดับเกรด A+ คือเพิ่มจำนวนโควตาเก้าอี้เป็น 5-6 ที่นั่ง และพร้อมปล่อยกระทรวงหลัก เช่น กระทรวงมหาดไทย หรือกระทรวงคมนาคม ให้กลุ่มสีเขียวเข้ามาคุมเพื่อสร้างเอกภาพขั้วใหม่
ประเด็นที่ 2.3: โอกาสของพรรคประชาชน (ส้ม) ในการร่วมสูตรพลิกขั้วดับเครื่องระบอบสีน้ำเงิน
ฉากทัศน์การจัดตั้งรัฐบาลขั้วใหม่เพื่อโดดเดี่ยวพรรคภูมิใจไทย (ระบอบสีน้ำเงิน) ปรากฏสูตรเชิงตัวเลข 'แดง+เขียวในร่างแดง+ส้ม+ฟ้า' ซึ่งคำนวณแต้มเสียงสภาผู้แทนราษฎรได้ดังนี้:
พรรคการเมือง / ขั้วอำนาจ จำนวนเสียง (ส.ส.) บทบาทหน้าที่ยุทธศาสตร์ในขั้วใหม่
พรรคเพื่อไทย (ขั้วแดง) + พรรคกล้าธรรม (ขั้วเขียว) 132 เสียง แกนนำหลักในการจัดตั้งรัฐบาลและเสนอชื่อนายกรัฐมนตรี
พรรคประชาชน (ขั้วส้ม) 120 เสียง พันธมิตรร่วมรัฐบาลเพื่อสร้างฐานเสียงและผลักดันนโยบายรัฐบาล
พรรคประชาธิปัตย์ (ขั้วฟ้า) 21 เสียง พรรคเติมแต้มเพื่อสร้างความมั่นคงเชิงเสถียรภาพสภา
รวมแต้มเสียงขั้วรัฐบาลใหม่ 273 เสียง+ เสียงเกินกึ่งหนึ่งของสภา (250) ปิดสวิตช์ระบอบสีน้ำเงินเป็นฝ่ายค้าน
ข้อวิเคราะห์สำคัญเกี่ยวกับพรรคประชาชน (ส้ม) คือความจำเป็นในการเข้าสู่โครงสร้างอำนาจรัฐ เนื่องจากแกนนำเริ่มตระหนักว่า การทำหน้าที่ฝ่ายค้านที่ลากยาวเกินไปจะทำให้ความนิยมสะสมของประชาชนลดลงเรื่อยๆ (ประชาชนคาดหวังได้ในสมรภูมิครั้งที่ 1-3 แต่หากเข้าสู่ครั้งที่ 4 จะแปรเปลี่ยนเป็นความสิ้นหวัง) การเข้าร่วมรัฐบาลขั้วนี้จะช่วยให้พรรคส้มได้แสดงฝีมือบริหารนโยบายระดับชาติ (เช่น การคุมระบบประกันสังคม) ขณะเดียวกัน การที่กลุ่มสีเขียวละลายพฤติกรรมไปอยู่ในนามพรรคสีแดงแล้ว ก็ช่วยลดแรงเสียดทานเรื่องสัจจะวาจา 'ไม่เผาผีพรรคทหาร' ได้อย่างแนบเนียน อีกทั้งพรรคส้มมีจุดแข็งที่ไม่กลัวการยุบสภาเนื่องจากใช้เม็ดเงินหาเสียงน้อยที่สุด หากหมากเกมนี้พังทลายลง พวกเขาก็พร้อมสู้ในสนามเลือกตั้งใหม่
ส่วนที่ 3: ฉากทัศน์ทิศทางอนาคตและการโค่นล้มระบอบสีน้ำเงิน
บทสรุปจาก เสธ.แมว และคุณจตุพร ชี้ไปที่จุดโฟกัสเดียวกันคือ ทันทีที่สงครามการอภิปรายไม่ไว้วางใจปะทุขึ้นและสิ้นสุดลง การเมืองไทยจะเข้าสู่ 'ช่วงปรับดุลอำนาจครั้งใหญ่' ชนิดวันต่อวัน ปัจจุบันภาพลักษณ์ของพรรคสีน้ำเงินกำลังเผชิญปัญหาเชิงลบและข้อครหาทุจริตเชิงนโยบายอย่างหนัก เช่น ประเด็นงบประมาณรถเกี่ยวข้าว EV คันละ 16 ล้านบาท ยิ่งฝ่ายค้านถล่มหนักเท่าใด พรรคเพื่อไทยยิ่งได้ความชอบธรรมในการนำ 'กระแสประชาชน' มาเป็นข้ออ้างในการถอนตัว หรือสั่งให้ ส.ส. แกล้งเดินออกจากห้องประชุมเพื่อปล่อยให้คะแนนโหวตคว่ำรัฐมนตรีสีน้ำเงินกลางสภา
หมากเกมรุกยื่นนิรโทษกรรมของนายทักษิณในห้วงเวลานี้ จึงเป็นทั้งชนวนและข้อต่อรองขั้นสูงสุดต่อกลุ่มอำนาจและรัฐพันลึก เสมือนการบีบให้เลือกข้างว่า จะยอมปล่อยผ่านกระบวนการล้างมลทินของนายทักษิณเพื่อรักษาเสถียรภาพรัฐบาล หรือจะปฏิเสธคำร้องแล้วปล่อยให้ พรรคเพื่อไทยเดินหมากพลิกขั้วไปจับมือกับพรรคส้มและพรรคฟ้าเพื่อตัดขาดระบอบสีน้ำเงินให้กลายไปเป็นฝ่ายค้าน ซึ่งไม่ว่าทางเลือกใด สมการอำนาจของการเมืองไทยหลังจากนี้จะไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิมอีกต่อไป
ขอบคุณที่ตามมาอ่านค่ะ
ตอบลบ